Przeciwciała przeciw receptorom TSH (anty-TR-Ab)

Autoimmunologiczne choroby tarczycy stanowią najczęstszą grupę schorzeń autoagresywnych swoistych tkankowo. Ich cechą charakterystyczną jest występowanie autoprzeciwciał. Głównymi antygenami są peroksydaza tarczycowa i receptor hormonu tarczycowego. Przeciwciała przeciwtarczycowe występują także w innych chorobach autoimmunologicznych, częściej niż w populacji ogólnej. Najczęstszym zaburzeniem funkcji tarczycy w pozatarczycowych chorobach autoimmunologicznych jest niedoczynność, a obecność przeciwciał przeciwtarczycowych wiąże się z większym ryzykiem jej wystąpienia. Spośród układowych chorób tkanki łącznej z autoimmunologiczną chorobą tarczycy najczęściej współistnieje pierwotny zespół Sjögrena. Autoprzeciwciała przeciwtarczycowe i zaburzenia funkcji tarczycy często spotyka się także u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i toczeń rumieniowaty układowy. Opinie ekspertów co do wskazań do kontroli funkcji tarczycy w chorobach reumatycznych nie są jednolite, jednak zaleca się ją u chorych na reumatoidalne

zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy i pierwotny zespół Sjögrena.

Przeciwciała przeciwko receptorowi TSH (TRAb) dzielą się na pobudzające receptor THS – TSAb (thyroid stimulating antibodies) oraz na blokujące receptor TSH – TBAb (thyroid blocking antibodies). W testach laboratoryjnych nie można rozróżnić przeciwciał pobudzającychod hamujących. Przeciwciała przeciwko receptorowi TSH są znanym czynnikiem etiologicznym nadczynności tarczycy, występują niemal u wszystkich pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa, blokują receptor, a więc znoszą pobudzający wpływ TSH. Są również charakterystyczne dla odmiany choroby Hashimoto (zanikowe AIT), w której zablokowanie receptora prowadzi do niedoczynności gruczołu. Badania obecności przeciwciał TRAb

są wykorzystywane w diagnostyce różnicowej nadczynności tarczycy (ich nieobecność wskazuje na nieimmunologiczną nadczynność), pomagają przewidzieć przebieg choroby Gravesa-Basedowa (wysokie miano po początkowej terapii sugeruje szybki nawrót), przydatne są też w monitorowaniu pacjentów z oftalmopatią towarzyszącą chorobie Gravesa-Basedowa.