Przeciwciała przeciw kardiolipinie IgM (anty-ACA-IgM)

Zespół antyfosfolipidowy to jedna z częstszych przyczyn poronień nawykowych. Jest to jednostka chorobowa, w której dochodzi do zaburzenia tworzenia się prawidłowego układu naczyniowego w obrębie macicy, co może prowadzić, z jednej strony, do poronienia, z drugiej – do zgonu wewnątrzmacicznego w późniejszym etapie ciąży lub dochodzi do opóźnienia rozwoju wewnątrzmacicznego.
Diagnostyka przyczyn poronień przebiega dwukierunkowo: diagnostyka nadkrzepliwości i diagnostyka zespołu antyfosfolipidowego, który też przebiega z nadkrzepliwością. Nadkrzepliwość związana z mutacjami (mutacja Leiden, mutacja genu protrombiny, niedobory białka C i S). Zespół antyfosfolipidowy może pojawić się bez żadnych obciążeń rodzinnych. Jego diagnostyka wymaga przeprowadzenia podstawowych badań w kierunku obecności przeciwciał antyfosfolipidowych: przeciw kardiolipinie i β-2-glikoproteinie I metodą ELISA (w obu klasach: IgG i IgM) oraz antykoagulanta toczniowego metodą koagulometryczną. Jeżeli któryś z wyników jest pozytywny, przy obciążonym wywiadzie (czyli co najmniej 2 poronieniach), to badanie powinno się powtórzyć. Dwukrotny wynik pozytywny daje podstawę do rozpoznania zespołu antyfosfolipidowego i stosowania działań terapeutycznych w trakcie kolejnych ciąż.

Przeciwciała przeciw kardiolipinie (ACA) skierowane są przeciwko fosfolipidowi zwanemu dwufosfatydyloglicerolem (kardiolipiną), który jest kompleksem składającym się z kardiolipiny i białka osocza β2-glikoproteiny 1.

Zespół antyfosfolipidowy (APS), zwany także zespołem Hughesa jest chorobą autoimmunologiczną, której główną cechą jest trombofilia. Skumulowane objawy hematologiczne to najczęściej zakrzepica żylna lub tętnicza, hemocytopenia , powikłania ciąży, zaburzenia neurologiczne i kardiologiczne, uszkodzenie tkanki płucnej lub skóry, spowodowane przez wymienione powyżej zaburzenia krążenia. Inne wywołane przez APS objawy mogą obejmować chorobę Addisona, wywołaną zakrzepicą naczyń nadnerkowych, martwicę jelit wywołaną przez niedrożność naczyń jelitowych, zakrzepicę żył wątrobowych (zespół Budda-Chiariego), wywołaną przez zakrzepicę żył wątrobowych oraz zawał wątroby i śledziony.

Zgodnie z Międzynarodowym stanowiskiem w sprawie aktualizacji kryteriów klasyfikujących do oceny zespołu antyfosfolipidowego obecność przeciwciał przeciw kardiolipinie jest serologicznym kryterium w diagnostyce APS. .

Swoistość przeciwciał antykardiolipinowych jest ograniczona, ponieważ wykrywa się je również przy infekcjach. Na krótki okres pojawiają się one np. przy kile, boreliozie lub malarii bez kofaktora β2-GP1, co oznacza, że nie są one powiązane z APS. Pozytywny wynik przeciwciał anty-kardiolipinowych zawsze powinien być potwierdzony po 12 tygodniach, aby potwierdzić postawioną diagnozę.

Utrzymujące się wysokie miana przeciwciał antykardiolipinowych uważane są wskaźnik podwyższonego ryzyka wystąpienia zakrzepicy i komplikacji naczyniowych, takich jak zawał serca lub mózgu.

Wykrywalność serologiczna w diagnostyce APS może być zwiększona do prawie 100% dzięki równoczesnemu badaniu przeciwciał antykardiolipinowych i przeciw β2-glikoproteinie 1.