Płyn z torbieli jajnika – bad. histopatologiczne

Wśród torbieli jajnika wyróżniamy zmiany:

• niezłośliwe – torbiele czynnościowe, endometrialne, torbielakogruczolaki i torbiele skórzaste;
  
  
• złośliwe – nowotwory nabłonkowe i nienabłonkowe.
  
  
Torbiele czynnościowe.

Torbiele czynnościowe jajnika wynikają z zaburzeń hormonów płciowych zachodzących przed owulacją i nie są zmianami nowotworowymi. Najczęstszą torbielą czynnościową jest torbiel pęcherzykowa. Podczas normalnego cyklu po miesiączce pojawiają się pęcherzyki, z czego jeden po wzroście do ok. 2 cm pęka i uwalnia komórkę jajową. Kiedy nie dochodzi do jego pęknięcia, powiększa się i staje torbielą prostą. Takie torbiele występują częściej u kobiet palących papierosy, stosujących antykoncepcję hormonalną lub lek tamoksyfen.

Drugą co do częstości jest torbiel ciałka żółtego. Wynika ona z nieprawidłowego zanikania ciałka żółtego w drugiej fazie cyklu miesiączkowego, które w normalnych warunkach, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, zanika. Torbiele czynnościowe zwykle zanikają samoistnie i nie wymagają leczenia.

Torbiel endometrialna.

Istnieją również torbiele endometrialne, które należy leczyć, a duże szybko usuwać. Są one bezpośrednio związane z endometriozą. Rozrost tych zmian może doprowadzić do ich pęknięcia, a tym samym do rozlania się krwi do jamy brzusznej. Jeśli tak się stanie, może to wywołać groźne dla zdrowia i życia zapalenie otrzewnej.

Zmiany złośliwe.

Rak jajnika – jest to nowotwór nabłonkowy. Jego ryzyko zwiększają m.in. mutacje w niektórych genach, stosowanie hormonalnej stymulacji owulacji, pierwszy poród po 35. roku życia lub sytuacja, w której kobieta nigdy nie rodziła, otyłość.

Nowotwory germinalne – jest to grupa nowotworów wywodząca się z komórek germinalnych, czyli pierwotnie niezróżnicowanych komórek płciowych. Charakter złośliwy ma jedynie część z nich. Są to najczęstsze nowotwory jajnika u dziewczynek i nastolatek. Cechują się szybkim wzrostem, ale są wrażliwe na chemioterapię. Przykładami są: potworniak, nowotwór pęcherzyka żółtkowego, rak zarodkowy, nabłoniak kosmówkowy.

Ziarniszczak – jest to guz zbudowany z komórek ziarnistych. Może wydzielać estrogen i inhibinię, ma skłonność do pękania i nawrotów.

Nowotwory przerzutowe do jajnika – przerzuty z innych nowotworów, które lokują się w jajniku.

Torbiele jajnika – objawy

Torbiele jajnika często są bezobjawowe i wykrywane przypadkowo podczas wizyty u ginekologa. Objawami sugerującymi obecność torbieli lub guza jajnika są m.in:


• ból w okolicy podbrzusza, krzyżowej lub miednicy;
  
  
• wyczuwalna palpacyjnie zmiana guzowata;
  
  
• powiększenie obwodu brzucha;
  
  
• wzdęcia, utrata apetytu, wczesne uczucie sytości;
  
  
• ból przy stosunku płciowym;
  
  
• zaburzenia miesiączkowania;
  
  
• częstomocz;
  
  
• zaburzenia defekacji.
  
  
Niektóre nowotwory nienabłonkowe jajnika mogą wydzielać hormony, dając objawy nadmiaru estrogenów lub androgenów.

Do powikłań związanych z obecnością torbieli należy skręt przydatków, pęknięcie torbieli oraz krwawienie do światła torbieli. Objawiają się typowo nagłym bólem i wymagają szybkiej pomocy lekarskiej.