Ludzka erytopoetyna EPO to cząsteczka z grupy α2-globulin, pełniąca funkcję hormonu, który w życiu płodowym syntetyzowany jest głównie w wątrobie, po narodzinach tą rolę przejmują nerki. Głównym zadaniem EPO jest stymulacja wzrostu i syntezy czerwonych krwinek, przenoszących tlen z płuc do tkanek organizmu, w szpiku kostnym.
Czynnikiem regulującym syntezę erytropoetyny w nerce jest stężenie tlenu. Niedotlenienie prowadzi do wzrostu jej produkcji. Dodatkowo syntezę EPO mogą stymulować też hormony tarczycy.
W wyniku działania na receptory na niedojrzałych formach czerwonych krwinek w szpiku kostnym, EPO przyśpiesza ich namnażanie, różnicowanie do stadiów dojrzałych i uwalnianie do krwi, by tam mogły spełniać swoją funkcję i dostarczać zwiększoną ilość tlenu do tkanek w warunkach podwyższonego zapotrzebowania organizmu.
Stężenie EPO w surowicy w warunkach fizjologicznych jest bardzo niskie. Nie stwierdza się istotnych różnic u kobiet i u mężczyzn. Maksymalne stężenie u osób zdrowych obserwuje się w nocy, a najniższe w godzinach przedpołudniowych.
Jeśli nerki danej osoby są uszkodzone i nie wytwarzają wystarczającej ilości erytropoetyny, wówczas wytwarzanych jest zbyt mało czerwonych krwinek i osoba zwykle cierpi na anemię (niedokrwistość). Podobnie, dzieje się, gdy szpik kostny osoby nie jest w stanie odpowiedzieć na stymulację przez EPO. Dzieje się to czasem w jego wrodzonych lub nabytych schorzeniach lub w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych
Sytuacja przeciwna ma miejsce, gdy EPO wytwarzanej jest za dużo, zazwyczaj w przypadku guzów nerek. Zbyt wysoka liczba czerwonych krwinek w naczyniach (czerwienica, nadkrwistość) prowadzi do zwiększenia lepkości krwi, co może być przyczyną nadciśnienia lub powikłań takich jak tworzenie zakrzepów, prowadzących do zawałów i udarów.
